Deur maken.

Doordat de deuropeningen van bergruimte en toilet wat afwijken van de standaardmaten en we bovendien graag schuifdeuren gebruiken, gaan we die deuren zelf maken. We maken eerst een raamwerk met latten waar we viltmatten tussen kunnen monteren. Die viltmatten zorgen naast een beetje warmte- en geluidsisolatie voor wat extra stevigheid.
We maken eerst pennen en gaten in de latten. Het is een werk dat heel nauwkeurig moet gebeuren. De pennen moet precies passen in de gaten, dan zijn we zeker van een stevige houtverbinding. Er komt heel wat meten, passen en bijwerken bij kijken. We maken eerste de pennen op de juiste maat. Daarna maken we de gaten. Daarbij kan je best wat te klein beginnen om ze waar nodig wat ruimer uit te steken. Het duurt wel even, maar het is een rustgevend karweitje waarbij je best trots mag zijn op het resultaat.
Na een dag werken kunnen we het raamwerk in elkaar lijmen. Terwijl de ene deur droogt knutselen we de volgende dag de andere deur in elkaar. Volgende week werken we het raamwerk af.

Houten terras.

Vooraf meten we alles nog eens na en bestuderen we hoe we de planken best kunnen leggen. Je kan niet zomaar ergens beginnen en hopen dat het verder allemaal goed uitkomt. We willen de planken net zoals binnen evenwijdig met de voorgevel leggen. Op die manier maken we een logisch verband tussen binnen en buiten. Bijkomend voordeel is dat de planken lang genoeg zijn om volledige lengtes te leggen als we het zo aanpakken. Dat geeft een mooier uitzicht dan verschillende stukken in elkaars verlengde te moeten leggen.
We beginnen met een plank tegen de muur van de eethoek. Die muur is niet bepaald recht — zo zijn stromuren nu eenmaal. Door ons op het houtwerk te richten kunnen we de planken toch perfect evenwijdig met het houtskelet leggen. Door de afstand tussen de planken zo goed mogelijk af te meten hopen we aan de tegenoverliggende muur met een ruime halve plank uit te komen. Met die organische muren moeten de planken ook organisch afgezaagd worden, wat alleen lukt als je niet te dicht tegen de zijkant van de planken moet zagen want het verschil bedraagt hier en daar ruim twee centimeter. Ook voor het uitzicht zal het mooier zijn als er ruim een halve plank tegen de muur ligt.
Na wat twijfelen en een keer of tien nameten, tekenen we onze eerste plank af en zagen die naar de vorm van de muur. Na enkele correcties sluit die eerste plank mooi aan tegen de muur. Daarna kunnen we het kleine hoekje aan het uiteinde van de muur afmeten. Want dat kleine stukje wordt het echte begin van ons houten terras. Als die eerste twee planken vastliggen, zagen we een hele reeks planken op maat. Omdat ook de muur naast de voordeur niet recht is moeten we elke plank op een net iets andere lengte zagen.
Wanneer we na het avondeten verder willen werken, komt de buurman — schrijnwerker van opleiding — even kijken. Het valt hem op dat onze eerste plank niet helemaal recht is. Hij vreest dat die kromming bij elke plank groter gaat worden en stelt voor om die plank recht te leggen alvorens verder te werken. Met een hulplat en enkele spieën lukt het de plank recht te trekken.
De volgende dag gaan we verder met het leggen van de andere planken. Uiteindelijk moeten we bijna elke plank wat corrigeren met spieën. Zo gaat het langzamer dan gepland, maar het resultaat mag gezien worden. Tegen dat we de andere muur bereiken, merken we dat we nog altijd perfect evenwijdig lopen met het houtwerk en we bovendien uitkomen op een goede halve plankbreedte. Mooi werk, al zeggen we het zelf...

Voorbereiding terras.

Nu de gevel er zo prachtig uitziet, beseffen we pas hoe slordig ons huis erbij lag het voorbije jaar. We schamen ons een beetje. Het valt eens zo hard op hoe de osb-vloer aan de voordeur heeft afgezien. Hoog tijd dus om daar wat aan te doen.
Onze eerst zorg bestaat uit het extra beschermen van de houten onderbalken. We willen tenslotte dat die nog een lange tijd meegaan. Het regenwater moet optimaal afgevoerd worden. Bovenop de balken gaan we stroken epdm plakken die we enkele centimeters laten oversteken. Het water dat tussen de terrasplanken wegloopt valt op die manier netjes naast in plaats van op de balken.
De osb-platen weghalen gaat heel vlug. Nu die vloer weg is profiteren we ervan om de onderkant van de bepleistering even na te kijken en de grond eronder op te ruimen. Daar ligt nog veel stro (kurkdroog trouwens), wat stukjes hout en zelfs leem. Dan snijden we eerst een hele hoop repen epdm van de juiste lengte en breedte. Het gros van die repen heeft dezelfde afmeting zodat we flink kunnen doorwerken. Dan komen de kleine hoeken en kanten zodat we toch een ruime voormiddag bezig zijn.
Bij het uitmeten van die repen merken we dat we nog enkele extra balken moeten voorzien om de terrasplanken volledig te ondersteunen. Tussen de grote balken van het houtskelet en vlak tegen de gevel schroeven we extra onderbalken. Wanneer we daarmee klaar zijn, loopt het tegen de avond. We houden het plakken voor de volgende dag.
Het plakwerk pakken we rustig aan. Vanwege de regen beginnen we met het deel onder het afdak in de hoop dat de andere balken daarna droog zijn. Alles loopt volgens plan en tegen de avond hebben alle balken een strook epdm gekregen. De terrasplanken zijn ondertussen geleverd en liggen te wachten. Dan kan weldra het leuke werk beginnen.

Gevel afgewerkt.

Vrijdag bepleisteren Jorn en Mark de achtergevel nog. Tussendoor legt Jorn me uit hoe ik de plastiek van de ramen moet halen. Het is in wezen simpel. Ik snij de afplaktape zo dicht mogelijk tegen de bepleistering af, zodat er een scherpe propere rand ontstaat. Een stukje van de tape blijft gewoon onder de bepleistering zitten. Het is vooral belangrijk met een scherp mes aan de slag te gaan en niet te snel willen gaan. Met restjes natte kalk vullen we meteen de kleine gaatjes in de hoeken waar de tape wat dubbel heeft gezeten.
Doordat de zon in de voormiddag op de achtergevel staat, kan het sponzen snel beginnen. Net na de middag zijn we daarmee klaar en even later vertrekken de pleisteraars. Dan is het aan ons om verder alle plastiek te verwijderen. We concentreren ons eerst op de ramen en pakken dan de houten balken van het dak aan. We vegen meteen het ergste vuil van de stelling zodat er zeker niets tegen onze prachtige gevel waait. Uiteindelijk geraken we niet helemaal rond voor het donker wordt.
Gelukkig hebben we nog een heel weekend om alle balken na te kijken en de stelling op te kramen. Zaterdag besteden we aan de achtergevel en aan het proper maken van het houtwerk. We doen het rustig aan want als de stelling weg is, geraken we er niet meer bij. Zondag ruimen we de stelling rustig aan op en maken we de omgeving rondom het huis weer netjes. Dan rest ons enkel nog wat foto's te maken.

Tweede kalklaag.

Mathias van het Leemniscaat heeft af en toe de neiging wat overdreven joviaal, ja soms zelfs wat macho, voor de dag te komen. Dat is niet meteen onze stijl, maar wie wat verder kijkt, merkt snel dat onder dat defensieve laagje een gedreven goeie gast schuilgaat. In tegenstelling tot sommige andere aannemers kan je met hem gerust een en ander afspreken. Zo heeft hij gisteren de stelling gebracht zodat we die zelf kunnen opbouwen en de ramen afplakken. Natuurlijk, hij spaart daar tijd mee uit die hij wellicht nuttiger kan gebruiken. Maar wij besparen eveneens flink op werkuren die we zelf kunnen presteren.
's Morgens plakken we nog de laatste ramen af die we gisteren niet meer konden doen omdat het tegenwoordig al wat vroeger donker wordt. Vandaag werken we met een ploeg van vier man: een menger, een spuiter (meestal Mathias zelf) en twee pleistergasten die in deze tweede kalklaag een wapeningsnet aanbrengen. Zo voorkomen we barsten en scheuren in de afwerkingslaag. Als we bedenken hoe relatief goed de eerste laag eruit zag, hebben we er alle vertrouwen in dat het met die barsten best zal meevallen. Onze muren zijn aan de binnenkant tenslotte al lang met leem bepleisterd waardoor de muren zich al goed hebben 'gezet'. Op die enkele stevige scheuren die we zelf hebben bijgewerkt na, viel het met de barsten best mee. En er komen nog twee lagen op.
Met deze laag worden de grootste bulten en kuilen in de muren alweer een stuk weggewerkt. Ook de hoeken worden wat mooier rondgezet. Dat het hier en daar nog erg goed te zien is dat er strobalen onderzitten vinden we een pluspunt. Voor ons hoeft het echt niet te strak. Dan hadden we wel op de klassieke manier gebouwd. Na enkele uren flink doorwerken zit de tweede laag er al tegen. Morgen werken we niet om de eerste schooldag niet te missen. Donderdag volgt de afwerking, spannend!

Beplanking lichtbeuk.

We hebben een hoogwerker besteld voor een hele dag. We zullen aardig mogen doorwerken om de vier ramen onder het dak grondig af te werken. We starten met het afsnijden van de pur isolatie die her en der nog rond de ramen uitsteekt. Het is meteen een goede oefening om de hoogwerker te leren kennen. Er staan zoveel knopjes op dat tuig die telkens een andere beweging uitvoeren dat het wel even wennen is. Nadat de overtollige isolatie is afgesneden kitten we de openingen rond de ramen af met een isolerende siliconenkit.
Wanneer we aan de afdichtingsband beginnen, lukt het al aardig om de hoogwerker precies te besturen. We plakken eerst de verticale banden zodat de bovenste band bovenop die verticale band komt. Zo houden we het water optimaal buiten. Nu we toch zo hoog zitten, kijken we meteen de afdichting van de nokligger na. De afdichtingsband die we daar vorig jaar hebben bevestigd (zie Afdichting nokligger) werken we nu ook af met bitumenkit. Zo hopen we dat waterprobleem wat beter onder controle te krijgen in afwachting dat de dakwerker ooit eens tijd heeft om langs te komen.
Het is al na de middag voor we aan de beplanking zelf beginnen. We hebben tussendoor de juiste maat voor elk raam genomen en kunnen alle planken in een keer afkorten. De gaten hebben we gisteren al voorgeboord, dat bespaart alvast wat tijd. Met lengten van drie tot ruim vier meter is het niet gemakkelijk werken. We besluiten eerst de verticale planken te monteren zodat de horizontale planken daarop kunnen steunen. Dat werkt in dit geval handiger. In de veronderstelling dat de ramen waterpas staan, is dat een kwestie van juist te meten.
Tegen vier uur hangen alle planken op hun plaats. Dat geeft ons nog de tijd om rustig de bovenkant van de planken af te werken met bitumenkit. Als afsluiter nemen we nog enkele aparte foto's van het huis en de omgeving.

Beplanking ramen.

Toen we vorig jaar onze ramen bestelden, hadden we nog geen idee hoe we die precies moesten afwerken. Vooral de overgang tussen de ramen en het houtskelet bleef een vraagteken. We hebben de ramen dan maar gewoon laten plaatsen en voorlopig dichtgemaakt met een afdichtingsband. Al snel hebben we gemerkt dat die oplossing niet afdoende was. Bij hevige regen sijpelde het water hier en daar nog binnen. Een streepje bitumen bovenaan die afdichtingsband bleek de goede oplossing.
We willen alles afwerken met planken in hetzelfde hout als de ramen. We hebben dus planken laten maken met een profiel dat het verschil tussen raam en houtskelet opvangt. Vandaag pakken we de ramen op het gelijkvloers aan. Dan kunnen we zien hoeveel tijd we nodig hebben om binnenkort de ramen van de lichtbeuk op dezelfde manier af te werken.
We meten eerst alles nog eens precies na om de planken op de juiste lengte af te korten. We boren gaten voor de houtbouten en kunnen dan de planken vastzetten. We starten met de bovenste plank die we mooi waterpas kunnen zetten. Zo kunnen we de verticale planken perfect aansluiten. We hebben ervoor gekozen de planken vast te zetten met houtbouten omdat we schroeven niet zo mooi vinden. Die trekken altijd een stuk in het hout en dat ziet er wat slordig uit. Uiteindelijk werken we de planken bovenaan toch nog af met een beetje bitumen om water geen kans te geven. Het ging goed vooruit en de lichtbeuk zullen we vast in een dag kunnen afwerken, inclusief afdichtingsband. Eerst nog even een hoogwerker bestellen.

Gevel bijwerken.

Na een kleine inspectieronde hebben we gemerkt dat er enkele behoorlijke bulten in onze gevel zitten. Het is wel de bedoeling dat onze muren een wat organische vorm krijgen, maar trop is te veel. We gaan dus enkele overdreven bulten wegkappen en met een dunnere laag kalk bepleisteren. Op twee plaatsen was het niet gelukt om een stevige laag stroleem te voorzien waar dat toch beter was geweest. Dat wordt nu duidelijk doordat daar de kalk helemaal openscheurt. Ook daar gaan we wat kalk wegkappen en het zaakje alsnog voorzien van stro-leem.
Wanneer die stroleem droog is - met het weer van tegenwoordig duurt dat echt niet lang - maken we een bak kalk klaar en smeren het goedje tegen de muur. Dat lukt wel, maar het gaat toch niet zo vlot als leem. Dat komt deels doordat je die kalk niet met je blote handen kan uitsmeren. Met kalk moet je wel handschoenen dragen. Ik merk bovendien dat de op de zak voorgeschreven hoeveelheid water wat te ruim is. Bij de tweede bak kalk gebruik ik ruim acht liter in plaats van elf liter water. Deze kalkmix smeert heel wat beter uit en blijft deftig plakken.
Mijn oplapwerk krijgt uiteindelijk een wat ander kleurtje. Mooi is het niet, maar later zullen we daar niets meer van merken. Ook niet van de bulten en scheuren.