Stores in de badkamer.

Na een jaar zie je de gebreken — of liever onafgewerkte — details in veel gebruikte kamers al lang niet meer. Tenzij je er op een gegeven moment bewust op let. De laatste tijd doen we dat met de badkamer steeds meer. Dan begint het natuurlijk vervelend te worden. We hebben een ruime badkamer die heel mooi zou kunnen zijn. Maar dat is nog niet zo. Of niet helemaal. Hoog tijd om daar wat aan te doen.
Om te beginnen werken we de raamkas af. Bovenaan steekt er nog stro door de gebarsten leem, die trouwens flink doorgezakt is. We ondersteunen de boel met enkele vakkundig geplaatste latjes, smeren er extra leem tegenaan en merken dan al een wereld van verschil. Met twee op maat gezaagde timmerpanelen ertegen ziet ons badkamerraam er eindelijk deftig uit.
Daarna pakken we de hobbelige stromuren aan. Eerst schrapen we de overdreven bulten af en werken we de hoek beter af. Daar zit een stevige barst in die we eerst opvullen met extra stro. Wanneer de stevige uitvlaklaag droog is, brengen we een sponslaag aan om de muren barstenvrij af te werken. Tussendoor lemen we de gaten tussen de balken van de zoldering netjes dicht. Het is een lastige klus omdat het allemaal kleine vakjes zijn. Na vier leemgangen begint het er eindelijk op te trekken.
De laatste aanpassing is voorlopig het ophangen van de stores. We hebben die vorig jaar samen met de stores van de slaapkamers gekocht. Nu kunnen we ze eindelijk ophangen. Voor de badkamer hebben we een variant in donker hout gekozen. Dat geeft een extra warm gevoel in de badkamer. Nu kunnen de buren eindelijk niet meer binnenkijken. Of juister gezegd: nu hebben we niet langer het gevoel dat er iemand zou kunnen binnen kijken als we in de douche staan.

Schutting geplaatst.

Het heeft een tijdje geduurd om te beslissen over de schutting die op de scheiding met de buurman moet komen. Over de schutting zelf waren we het snel eens, we wilden allemaal iets dat lang meegaat maar toch een natuurlijke uitstraling heeft. We hebben dan gekozen voor betonnen palen en onderplaten waarop houten panelen rusten. Al vinden we het ecologisch niet de beste keuze, beton gaat wel behoorlijk lang mee. Met de houten panelen vinden we het een verstandige optie. Zelfs over het soort panelen blijken we goed met de buren overeen te komen: met horizontale planken. Dat valt al mee.
Maar een aannemer vinden is een ander paar mouwen. Hoewel wij het in principe graag zelf doen, zal dat met onze buurman niet lukken. Die ziet het niet zitten om zelf aan de slag te gaan. Dus wordt het zoeken naar een betaalbare aannemer. We hebben zelf al geïnformeerd naar de prijs van zo'n schutting. Dat maakt het makkelijker om offertes voor een volledige plaatsing te beoordelen. Die liggen onwaarschijnlijk veel hoger, maar na wat zoeken vinden we iemand in de omgeving die het voor een schappelijke prijs kan doen.
Nu is het eindelijk zover. Voor het weekend werden de panelen geleverd. Vandaag starten de werklui bij het krieken van de dag. Het is nog donker wanneer ze het materiaal beginnen te verslepen. We helpen zelf een beetje om panelen en palen aan te dragen en meters aan te reiken. De geul voor de betonnen platen graven we ook even zelf. Zo schiet het werk goed op.
Tegen de avond staat de hele schutting er. Terwijl het donker wordt, meten en passen de mannen de laatste schutting uit. Morgen nog even de grond aanwerken en de schutting is helemaal klaar.
Het is even wennen, maar we zijn toch erg tevreden. Het idee dat we binnenkort eindelijk definitief aan onze tuin kunnen gaan werken, staat ons wel aan. Al zullen we nog even wachten op wat warmer weer. Ondertussen kunnen we nog wat plannen en dromen.

Haag weg.

Blijkbaar is onze buurman wat uitgekeken op zijn haag. Hij zit er langer op te kijken dan wij natuurlijk. Al speelt het ook mee dat hij ze moet onderhouden en wij niet. Bovendien staat de haag op zijn grond. Onlangs heeft hij het voorstel gedaan om die haag te vervangen door een houten schutting die we dan gezamenlijk op de perceelsgrens kunnen zetten.

Nadat we dat idee even hebben laten bezinken, zien we er wel wat voordelen in. Zodra die schutting er staat, kunnen we eindelijk echt beginnen aan het aanplanten van onze tuin. Liever dat we die haag nu vervangen dan over enkele jaren alsnog die stap te zetten terwijl de beplanting er al staat. Nog een belangrijk voordeel is dat de grens met de buurman dan duidelijker wordt. De haag loopt nu niet helemaal tot het einde van zijn perceel, en ook vooraan staat de haag een stuk van de rooilijn vandaan. Bovendien ziet die haag er niet overal even gezond meer uit.

We bespreken nog even wat voor schutting het dan moet worden en komen al snel tot een akkoord. Het wordt een houten schutting met betonnen palen en onderplaten. Niet meteen een enorm ecologische keuze, maar wel een duurzame. Af en toe moeten we compromissen sluiten.

Vandaag is het zover, de haag wordt uitgetrokken. Met een kleine tractor vordert dat goed, al wordt onze tuin zo behoorlijk omgewoeld. Omdat we nog moeten beginnen met de aanplanting zijn we blij dat het nu gebeurt. Wanneer de haag eenmaal weg is, lijkt onze tuin een pak groter. Nu zitten we weer even volop in de natuur. Maar we voelen ons toch een beetje te open en bloot. Hopelijk gaat dat niet al te lang duren.

Houten terras.

Vooraf meten we alles nog eens na en bestuderen we hoe we de planken best kunnen leggen. Je kan niet zomaar ergens beginnen en hopen dat het verder allemaal goed uitkomt. We willen de planken net zoals binnen evenwijdig met de voorgevel leggen. Op die manier maken we een logisch verband tussen binnen en buiten. Bijkomend voordeel is dat de planken lang genoeg zijn om volledige lengtes te leggen als we het zo aanpakken. Dat geeft een mooier uitzicht dan verschillende stukken in elkaars verlengde te moeten leggen.
We beginnen met een plank tegen de muur van de eethoek. Die muur is niet bepaald recht — zo zijn stromuren nu eenmaal. Door ons op het houtwerk te richten kunnen we de planken toch perfect evenwijdig met het houtskelet leggen. Door de afstand tussen de planken zo goed mogelijk af te meten hopen we aan de tegenoverliggende muur met een ruime halve plank uit te komen. Met die organische muren moeten de planken ook organisch afgezaagd worden, wat alleen lukt als je niet te dicht tegen de zijkant van de planken moet zagen want het verschil bedraagt hier en daar ruim twee centimeter. Ook voor het uitzicht zal het mooier zijn als er ruim een halve plank tegen de muur ligt.
Na wat twijfelen en een keer of tien nameten, tekenen we onze eerste plank af en zagen die naar de vorm van de muur. Na enkele correcties sluit die eerste plank mooi aan tegen de muur. Daarna kunnen we het kleine hoekje aan het uiteinde van de muur afmeten. Want dat kleine stukje wordt het echte begin van ons houten terras. Als die eerste twee planken vastliggen, zagen we een hele reeks planken op maat. Omdat ook de muur naast de voordeur niet recht is moeten we elke plank op een net iets andere lengte zagen.
Wanneer we na het avondeten verder willen werken, komt de buurman — schrijnwerker van opleiding — even kijken. Het valt hem op dat onze eerste plank niet helemaal recht is. Hij vreest dat die kromming bij elke plank groter gaat worden en stelt voor om die plank recht te leggen alvorens verder te werken. Met een hulplat en enkele spieën lukt het de plank recht te trekken.
De volgende dag gaan we verder met het leggen van de andere planken. Uiteindelijk moeten we bijna elke plank wat corrigeren met spieën. Zo gaat het langzamer dan gepland, maar het resultaat mag gezien worden. Tegen dat we de andere muur bereiken, merken we dat we nog altijd perfect evenwijdig lopen met het houtwerk en we bovendien uitkomen op een goede halve plankbreedte. Mooi werk, al zeggen we het zelf...

Sokkels.

Nadat de fundering is uitgehard, kunnen er betonnen sokkels geplaatst worden. Op die sokkels zal uiteindelijk het houtskelet rusten. Patrick, de aannemer voor het houtskelet zal daar zelf voor zorgen, zodat het allemaal wat vlotter verloopt. Met de strakke planning hebben we weinig tijd. Hij zal de werken donderdag 14 augustus uitvoeren zodat die betonnen sokkels nog een week kunnen uitharden. Volgens de huidige planning komt de kraan woensdag 20 augustus en wordt het hout donderdag 21 augustus geleverd. Dat is dan meteen de start van de werken. Spannend!

Wij moeten nog zorgen voor water en elektriciteit tegen donderdag. Bij de eerste poging om de buurman te bellen, krijgen we geen gehoor. Als ik later nog eens probeer, blijkt de brave man in Zuid-Frankrijk te zitten. Gelukkig zit zijn vakantie er net op en komt hij dinsdag naar huis. Dat komt dus in orde.
Donderdag is hij al vroeg op post en biedt me een kopje koffie aan terwijl we wachten op de aannemer. Wanneer die aankomt, gaat het allemaal snel. Ik ga nog op pad om een aansluiting voor de kraan te kopen. En dan kan het werk beginnen. Patrick plaatst de bekistingen en meet alles na met het plan in de hand, terwijl zijn handlanger beton maakt. Enkele uren later, in de vroege namiddag hebben we vijftien sokkels. De volgende kaap is genomen.

Maar er wachten ons nog lastige dagen. Patrick geeft me nog een flink pak huiswerk mee. Nu vertelt de man dat ik best vóór de levering van het hout het gedeelte tussen de sokkels afwerk. Dat wil zeggen, 150 vierkante meter zo'n twintig tot dertig centimeter ophogen, en daarna bedekken met anti-worteldoek en kiezels. Dat is wel erg kort met het lange weekend van 15 augustus voor de deur! Ik bel meteen de grondwerker om die ophoging in te plannen, en informeer naar prijzen van worteldoek en kiezels. Het ziet ernaar uit dat het allemaal nog zal lukken. Oef.

Minder leuk nieuws is dat we meteen een factuur hebben gekregen voor het hout dat nog niet eens geleverd is. We wisten wel dat het materiaal 8 dagen na levering moest betaald worden, maar deze factuur is gepredateerd. Een volle week. Dat vinden we wel vreemd en ongebruikelijk. Het ergste is dat onze lening nog niet in orde is. De akte moet nog verleden worden! Wanneer ik dat voorzichtig duidelijk maak, krijg ik een wat kille reactie van Patrick en vallen de woorden 'werken stilleggen'. Dat zint me hoegenaamd niet. Als Patrick eenmaal vertrokken is, bel ik de architect en leg dat probleem uit. Blijkbaar heeft Patrick al een nare ervaring met wanbetalers gehad, vandaar dat die tijdige betaling gevoelig ligt. De architect raad me aan maandag uit te vissen wanneer die lening precies in orde komt en hem dan terug te bellen.
Hij verzekert me dat alles wel in orde komt.

Definitieve plannen.

We staan wat achter met het verslag, daar gaan we de komende dagen wat aan verhelpen.

Op vrijdag 30 mei hebben we een afspraak met onze architect Peter Vos om het bouwaanvraagdossier af te werken. Je kan in dit geval werkelijk van een dossier spreken. Niet alleen de plannen maar ook heel wat formulieren en contracten moeten allemaal in viervoud ondertekend worden. Ik begrijp meteen waarom Peter daar met enige tegenzin aan werkt. Onbegrijpelijk waarom al die zaken op papier moeten staan. Waarom kan al dat papierwerk niet digitaal heen en weer gestuurd worden?
Over de plannen zelf zijn we nog altijd opgetogen. We hebben er op voorhand goed over nagedacht zodat Peter meteen een ontwerp heeft gemaakt naar onze smaak. We hebben nog altijd geen twijfels. Aan de indeling binnen kunnen we achteraf nog wat sleutelen. In die materie is de bouwaanvraag niet bindend. Net zo met de ramen. Daar twijfelen we vooral voor de bovenverdieping nog over de hoogte van de ramen. Een houtskelet biedt hier het grote voordeel dat je in je 'huis' kan rondlopen als er nog geen muren zijn. We kunnen op dat moment ter plekke een definitieve beslissing maken.
Als voorlopige planning geeft Peter ons al goede hoop. De aannemers voor het houtskelet waar hij meestal mee samenwerkt, kunnen respectievelijk half augustus of begin september aan ons huis beginnen. Dat is even slikken, want nu wordt het menens.

We krijgen nog enkele opdrachten mee. Peter suggereert om voor ons dakterras met zicht op de tuin van de buren al bij de bouwaanvraag hun goedkeuring te voegen. We moeten dus snel hun handtekeningen vragen. Daarna kunnen we alvast op zoek gaan naar een grondwerker en een betonbaron. Als we daar zelf voor zorgen hoeven we geen aannemer te betalen om die zaken te regelen. Het betekent een mooie besparing die we later nog zullen kunnen gebruiken.
Hieronder de plannen...

Buren.

Onze architect had het al gezegd, de buurman in H. is niet weinig nieuwsgierig. Let wel, op een vriendelijke manier hoor. Toen we onlangs met de kinderen een kijkje gingen nemen op onze grond, stond hij al meteen op het eind van zijn haag en groette ons vriendelijk. Hij wou duidelijk weten wat voor vlees hij in de kuip had. Hij leek me best tevreden. Want het had ook kunnen tegenvallen. Na achttien jaar zonder buren ben je natuurlijk gauw blij.
Hij verontschuldigde zich al snel voor de bamboe die al een aardig stuk op onze grond was doorgedrongen. Een jammerlijke vergissing geeft hij toe. Als er een graafmachine aan te pas komt, mogen we gerust zijn stuk bamboe ook uit de grond (laten) sleuren. De man was heel opgetogen over het ontwerp van onze architect en noemde het de hele tijd 'modern'. Wij zitten ons nu af te vragen of ons huis nu modern is. (nu ja, wat is modern?) Het wordt toch gebouwd volgens oude technieken en principes? We gebruiken verdorie hout, stro en leem. De vormgeving heeft inderdaad wel iets 'moderns' en het is in elk geval geen klassiek huis. Met de keuze om beneden te slapen en boven een leef- en werkruimte te voorzien kan je het bezwaarlijk een doorsnee woning noemen. Met alle duurzame principes die erin verwerkt zitten is het uiteindelijk wel erg eigentijds. Al zitten er heel veel ideeën in die al eeuwenoud zijn.
Sindsdien wordt ik 's morgens wanneer ik bramen uitroei of bomen omleg vriendelijk begroet wanneer D. met de honden gaat wandelen. Ik mag zelfs voor hun huis parkeren, want op onze grond ligt nog een vieze open gracht (daar wordt werk van gemaakt) die parkeren nogal moeilijk maakt. Ook zijn vrouwtje heb ik ondertussen al een paar keer gezien en van haar weet ik dat die kerstboompjes op onze grond wel degelijk in hun living hebben gestaan. Verder geen klachten hoor.