Ondergrond terras.

Tot onze grote verbazing is gisteren al het materiaal voor ons terras geleverd. Twee big bags vol kasseien, anderhalve palet kleiklinkers en rivierzand en cement voor de ondergrond. We vliegen er meteen in. Vandaag scheppen we de ene na de andere kruiwagen vol zand en mengen er meteen wat cement onder. We kieperen het zaakje uit en harken alles goed door elkaar. We proberen ineens alles al min of meer op gelijke hoogte te verspreiden.
Omdat we de onregelmatige kasseien best ineens in de satbilisé leggen, blijven we enkele centimeters onder de gewenste hoogte. Wanneer we de kasseien gaan leggen, kunnen we nog een verse laag stabilisé van enkele centimeters maken. We hoeven vandaag dus niet te nauw te kijken. Tegen de avond zijn we klaar met het storten en kunnen we de ondergrond vlak afwerken. Het begint er goed uit te zien.

Wilgen snoeien.

Toen vrienden van ons de site van de bleeslat bezorgden, vertelden we dat we zelf van plan waren nog eens in een natuurgebied van Natuurpunt wilgen te gaan snoeien om een gevlochten wilgenscherm te maken. Prompt kregen we een goed adres waar maar liefst zesentwintig knotwilgen staan die aan een snoeibeurt toe zijn: bij hen thuis.
Gisteren zijn we aan de slag gegaan. Nadat we zes wilgen hebben geknot, laden we de auto vol. We moeten behoorlijk stouwen maar we krijgen alles erin. In de auto lijkt het heel wat, maar als we de takken in de tuin leggen, valt het toch tegen. We zullen nog een paar keer terug moeten gaan. We zijn benieuwd hoeveel meter scherm we zullen kunnen maken. Deze voormiddag hebben we een tweede auto volgeladen. Daarmee kunnen we morgen beginnen. Dan zien we wel of we nog meer takken nodig hebben.
In de namiddag maken we de ondergrond voor het terras verder klaar. Dat willen we doen voor we ons scherm plaatsen. Dat werkt wel handiger. We hebben ondertussen de kasseien en klinkers voor het terras al besteld. Met een beetje geluk worden die volgende week geleverd en kunnen we binnenkort dat terras eindelijk maken.

Keermuurtje.

Nu de fundering goed is uitgehard, kunnen we de twee rijen snelbouwstenen metsen. Daarmee komen we net onder de hoogte van de vloer binnen. Zo kunnen we houten planken van de gevel tot op dit muurtje leggen met het effect alsof de vloer van binnen doorloopt naar buiten. Op die manier trekken we onze leefruimte ook visueel door naar buiten. Alsof die grote raampartij nog niet voldoende is!
Het terras van kasseien komt aan de andere kant tot tegen het muurtje maar dan wat lager. Tussen het terras en het muurtje voorzien we een gootje voor de afwatering. De planken laten we een stukje over dat gootje uitsteken om dat zo te camoufleren.
De eigenlijke vorm van het terras ligt nog niet helemaal vast. We weten al dat het geen simpele rechthoek zal worden. We hebben nog wat tijd om daar even verder over te tobben want de uitwerking van het terras zal nog even op zich laten wachten omdat eerst de dakwerker moet langskomen. Voorlopig maken we het muurtje al klaar. Dan kunnen we de grond naast het huis wat ophogen en op die manier vlak maken zodat de hoogtewerker vlak kan staan.

Fundering keermuurtje.

Nu de tuin er na de eerste opruimbeurt al een stuk aantrekkelijker uitziet, begint het te kriebelen om verder na te denken over de tuin. Waar we niet te lang mee willen wachten is het terras dat we aan de keuken en eetkamer willen laten grenzen. Omdat het huis op sokkels staat en de binnenvloer dus een halve meter boven de begane grond uitkomt, is het niet meteen evident om dat aan te pakken. Vooral omdat de tuin zelf nog een meter hoger komt.
Ons oorspronkelijke idee om een houten terras aan te leggen laten we varen omdat hout niet eeuwig goed blijft en in de winter behoorlijk glad kan worden. Bovendien lijkt een barbeque op een houten terras geen geweldig goed idee. Stenen kunnen we dan weer niet tegen het houtskelet aanwerken. Uiteindelijk kiezen we voor een combinatie. Tegen het huis leggen we een planken vloer van nog geen meter breed die op gelijke hoogte met de binnenvloer komt en net boven het stenen terras uitsteekt. Zo maken we een logische verbinding tussen de houten vloer binnen en het stenen terras buiten.
We besluiten alvast te beginnen met het bouwen van een steunmuurtje waartegen de grond wat kan opgehoogd worden. Daarop kunnen we dan een terras van klinkers of kasseien leggen. Wanneer we het materiaal voor het muurtje bestellen, valt ons oog op mooie kasseien. Waar we menen dat die een stuk duurder zullen zijn dan betonklinkers, blijkt het tegendeel waar te zijn. Vermits ons terras geen gewicht van auto's moet kunnen dragen, volstaan kasseien van vijf centimeter dik. Dat scheelt aardig in de prijs. Dat maakt het nog gemakkelijker om voor het meest duurzame materiaal te kiezen. We vinden ook een ouderwetse kleiklinker best de moeite en overwegen om die te combineren met de kasseien door een trapsgewijze verhoging naar de tuin te bouwen. Maar dat zijn nog voorlopige ideeën.
Dit weekend concentreren we ons alvast op de fundering voor ons steunmuurtje. We graven eerste een geultje uit op de juiste breedte en diepte. Met een ton rivierzand, een ton kiezels en ruim tien zakken cement gaan we aan de slag. Een paar uur later en na flink wat tobbes mixen, ligt de fundering erin. Na een dagje uitharden vullen we de grond aan, gelijk met de fundering. De eerste fase ziet er al goed uit.



Het overschot aan kiezels keren we achter het huis.

Verwarming en grondwerken.

Nu het idee van die gashaard met slappe vlammen naar de prullenmand is verwezen, gaan we op zoek naar een andere oplossing. Er bestaan wel gashaarden met een muurdoorvoer, maar ook die blijken een meter boven de haard naar buiten te gaan. Tenzij we een erg dure dubbelwandige buis tegen de gevel hangen, dan kan het anders. Een alternatief zou een pelletkachel kunnen zijn. Het idee staat ons wel aan, maar die dingen blijken behoorlijk groot en mooi vinden we ze niet. Daar komt nog de praktische kant bij kijken. Pellets moeten aangevoerd en gestockeerd worden. Bij gas hoef je maar aan een kraantje te draaien. De laatste optie is een gasradiator. Al vinden we die nogal saai. Het is een simpele grijze bak, met twee rijen van vierkante gaatjes als decoratief element.



Na enkele dagen bezinnen beseffen we dat de laatste optie nog de beste is. Door de 'saaie' vormgeving valt dat toestel niet te hard op en zal de lemen muur erachter beter tot zijn recht komen. Dit toestel heeft een HR-plus label, is niet al te groot, heeft het gevraagde vermogen en blijkt zelfs de goedkoopste keuze. En de gasradiator kan aangesloten worden met een eenvoudige dubbelwandige muurdoorvoer. Een schouw tot boven het dak is niet nodig. Bovendien blijkt dit toestel het snelst leverbaar. Met de herfst die voor de deur staat, is dat geen onbelangrijk argument. Over een maand kan hij al worden geleverd! Nu maar hopen dat het niet te koud wordt voor het zover is.

Met de kinderen die nog veel buiten spelen proberen we de 'werf' ondertussen wat veiliger te maken. De laatste dagen voor de verhuis hebben we nog de afvoer naar de waterput voorzien. Die buizen liggen wel onder de grond, maar het ligt er slordig bij met hier en daar half gedempte kleine putten. Gelukkig hebben we nog grond genoeg om alles goed aan te vullen. De kinderen helpen mee. Tenminste, ze rijden mee op de kruiwagen en geven de richting aan ;-)

Sleuven en ophoging.

Grondwerker Guy graaft eerst de sleuf voor de wachtbuizen. Die sleuf loopt naast het huis tot de straat. Daar voorzien we nog een aftakking voor de elektriciteit tot pal tegenover de elektriciteitspaal. Toevallig komt men net vandaag de onderboring uitvoeren. Zo kunnen we de sleuf en de werkput mooi doen aansluiten.

Daarna verspreid Guy twee bergen grond tussen de sokkels. We zorgen meteen voor een lichte afwatering. Hier komen volgende week nog kiezels op om alles proper af te werken. Als we dat zo bekijken, zijn we erg blij dat we dat niet met de schop hoeven te doen.

Morgen gaan we worteldoek halen voor onder de kiezels. Dan zijn we helemaal zeker dat er niets begint te groeien onder de kiezels. We hebben het klaargespeeld dat we meteen een groot stuk overschot van plastiek kunne krijgen. Daarmee kunnen we ons stro beschermen. Want het stro mag absoluut niet nat worden.

Plaats maken.

Zondag maken we plaats op de werf om ons stro te stapelen. Dat vergt al snel enkele uren schupwerk. Het resultaat van die noeste arbeid is nauwelijks te zien. Maaar er is nu wel ruimte om de paletten te leggen.
Dinsdagmorgen komt de levering wachtbuizen en paletten goed op tijd. Zo kunnen we alles nog voor de middag klaar leggen. Het stro zal vandaag nog niet komen, maar het is een geruststelling dat alles nu klaar ligt.
's Avonds begin ik me zorgen te maken over de grondwerken. Volgende maandag komt Eandis onze stroom aansluiten en ik moet de werfkast nog installeren. Als de grondwerker niet kan komen, zal ik het ganse weekend mogen graven om de kabel in de grond te stoppen.

Alweer komt er een onverwachte oplossing. Stan belt ons rond een uur of tien op om te zeggen dat Guy morgen die sleuven komt graven. Hij was glad vergeten ons te verwittigen. Oef!

Planning.

Met het uitstellen van de werken, heb ik naast de stroomgroep ook de grondwerker afgebeld. Nu beseffen we dat dat misschien niet zo slim is. Die werken moeten toch gebeuren en die wachtbuizen moeten nog de grond in. Doordat de werken uitgesteld zijn, hebben we daar wel tijd voor, maar inmiddels zit de agenda van de grondwerker al vol. Ik stel volgende woensdag voor. Stan zal het bespreken met zijn broer en laat later iets weten.

We maken ook een afspraak om onze werfkast te laten keuren. Dat kan volgende donderdag gebeuren.

Met Fons hebben we afgesproken om de strobalen niet voor dinsdag te leveren. Dan worden de wachtbuizen geleverd en de paletten die we nodig hebben om het stro droog te stockeren. Het stro zullen we achteraan stapelen, waar nu nog een berg grond ligt (niet die grote hoor!). Die moet nog weg...

Sokkels.

Nadat de fundering is uitgehard, kunnen er betonnen sokkels geplaatst worden. Op die sokkels zal uiteindelijk het houtskelet rusten. Patrick, de aannemer voor het houtskelet zal daar zelf voor zorgen, zodat het allemaal wat vlotter verloopt. Met de strakke planning hebben we weinig tijd. Hij zal de werken donderdag 14 augustus uitvoeren zodat die betonnen sokkels nog een week kunnen uitharden. Volgens de huidige planning komt de kraan woensdag 20 augustus en wordt het hout donderdag 21 augustus geleverd. Dat is dan meteen de start van de werken. Spannend!

Wij moeten nog zorgen voor water en elektriciteit tegen donderdag. Bij de eerste poging om de buurman te bellen, krijgen we geen gehoor. Als ik later nog eens probeer, blijkt de brave man in Zuid-Frankrijk te zitten. Gelukkig zit zijn vakantie er net op en komt hij dinsdag naar huis. Dat komt dus in orde.
Donderdag is hij al vroeg op post en biedt me een kopje koffie aan terwijl we wachten op de aannemer. Wanneer die aankomt, gaat het allemaal snel. Ik ga nog op pad om een aansluiting voor de kraan te kopen. En dan kan het werk beginnen. Patrick plaatst de bekistingen en meet alles na met het plan in de hand, terwijl zijn handlanger beton maakt. Enkele uren later, in de vroege namiddag hebben we vijftien sokkels. De volgende kaap is genomen.

Maar er wachten ons nog lastige dagen. Patrick geeft me nog een flink pak huiswerk mee. Nu vertelt de man dat ik best vóór de levering van het hout het gedeelte tussen de sokkels afwerk. Dat wil zeggen, 150 vierkante meter zo'n twintig tot dertig centimeter ophogen, en daarna bedekken met anti-worteldoek en kiezels. Dat is wel erg kort met het lange weekend van 15 augustus voor de deur! Ik bel meteen de grondwerker om die ophoging in te plannen, en informeer naar prijzen van worteldoek en kiezels. Het ziet ernaar uit dat het allemaal nog zal lukken. Oef.

Minder leuk nieuws is dat we meteen een factuur hebben gekregen voor het hout dat nog niet eens geleverd is. We wisten wel dat het materiaal 8 dagen na levering moest betaald worden, maar deze factuur is gepredateerd. Een volle week. Dat vinden we wel vreemd en ongebruikelijk. Het ergste is dat onze lening nog niet in orde is. De akte moet nog verleden worden! Wanneer ik dat voorzichtig duidelijk maak, krijg ik een wat kille reactie van Patrick en vallen de woorden 'werken stilleggen'. Dat zint me hoegenaamd niet. Als Patrick eenmaal vertrokken is, bel ik de architect en leg dat probleem uit. Blijkbaar heeft Patrick al een nare ervaring met wanbetalers gehad, vandaar dat die tijdige betaling gevoelig ligt. De architect raad me aan maandag uit te vissen wanneer die lening precies in orde komt en hem dan terug te bellen.
Hij verzekert me dat alles wel in orde komt.

Funderingssleuven.

’s Morgens nemen we rustig de tijd. Peter krijgt straks de uitslag van de fundering en kan dan beslissen wat het wordt. Om half tien bellen we zelf toch maar eens. Blijkbaar net te vroeg, want Peter verwacht elk moment de uitslag. Hij belt tien minuten later terug. We kunnen met de sleuven werken. Een bodemplaat is niet nodig. Hoera!

Ik vertrek meteen naar de werf. Als ik daar aankom moet Stan nog een laatste laag stenen brengen voor de verharding. Daarna kan hij de sleuven uitgraven. Om het geknoei met die gespannen koorden te vermijden, vraagt hij om de sleuven op de grond af te tekenen. Na een kleine twee uur zijn alle sleuven klaar voor de stortbeton.

De beton komt pas tegen vier uur. Dat geeft me de tijd om op zoek te gaan naar een stroomgroep. Ik heb al een adres opgezocht en ga daar eens informeren. Zo’n stroomgroep wordt geleverd met een volle tank zodat we meteen kunnen beginnen. Wanneer de groep terugkomt, wordt een afrekening van het verbruik gemaakt. Ik leg de groep vast nadat ik ben bekomen van de prijs. Dat grapje zal ons ruim 600 euro extra kosten, en daar komt het verbruik nog bovenop.
Onderweg naar de werf krijg ik telefoon of de beton een uur vroeger mag geleverd worden. Dat komt goed uit, dan moet ik minder lang wachten. Tegen drie uur arriveren er twee betonmixers. De chauffeur vraagt waar de aannemer is. Hij bekijkt me meelevend als ik zeg dat ik dat zelf ben. Dan vraagt hij of er een betonpomp besteld is. Ik weet van niks en zeg hem dat ook. Hij kijkt bedenkelijk en mompelt hoe dat toch mogelijk is dat ze de mensen niet wat beter helpen. Dan legt uit dat hij met zijn betonmixer niet bij de achterste sleuven kan. Hij stelt vriendelijk voor om eens te informeren of er nog een pomp kan komen. Op vrijdagavond is de kans eerder klein maar we hebben geluk! Over een half uur komt er een pomp. Dat kost ons wat meer, maar het kan gewoon niet anders.

Ruim een uur, enkele kleine buien en een extra betonmixer later liggen de sleuven vol beton. De voorste strook ligt wat lager omdat die sleuf iets dieper was uitgegraven. Omdat er nog sokkels op moeten, kan dat later nog aangepast worden.
Ondertussen hebben we weer enkele mensen warm gemaakt voor de strobalenbouw. Niet dat deze betonrakkers straks met leem gaan rondrijden. Maar ze waren wel benieuwd hoe dat allemaal in zijn werk gaat.
Die zien we vast nog eens passeren.

Go!

We hebben met grondwerker Stan afgesproken om rond acht uur ter plaatse te zijn. Als ik aankom, blijkt hij al een uurtje bezig. Hij wil de slechte weersvoorspelling voorblijven. De groene toplaag en de berg snoeiafval liggen al achteraan ons perceel als een vervaarlijk grote composthoop.
Ondertussen meet ik af hoe ver en hoe breed er moet uitgegraven worden. Dat stuk graaft Stan helemaal af tot de diepte die onze architect op een paaltje aan de straat heeft aangeduid.
De eerste laag teelaarde gooit hij op een hoop achteraan. Dat is uitstekende grond om later in de tuin te gebruiken en die we dus best bijhouden. Tot onze grote verbazing blijkt die laag teelaarde ruim een halve meter dik te zijn. Meestal is dat maar zo’n dertig centimeter. Dat komt ons goed uit. Enkel op het diepste punt komt er groenige kleigrond boven. Die gebruiken we om de eerste paar meters aan de straatkant een beetje op te hogen. Het ‘bouwplateau’ ligt uiteindelijk veertig centimeter boven het straatniveau.

In de vroege namiddag is onze grond omgetoverd tot een bouwrijp perceel zoals dat heet. De plaats waar ons huis komt, ligt er vlak en proper bij. Aan de zijde waar we later onze siertuin willen, ligt nu een helling waar een graafmachine of tractor nog op kunnen om achteraan te geraken. Die helling beschermt ook de haag van de buurman tegen omvallen.
Net als Stan de laatste stukken vlak trekt en de overschot op de hoop kiepert, komt aannemer Patrick de funderingssleuven uitzetten. Mooi op tijd dus. We kloppen op gepaste plekjes paaltjes in de grond om koorden te spannen waar de sleuven moeten getrokken worden. Het funderingsplan wordt voortdurend geraadpleegd, want het moet juist zijn. Patrick bespreekt met Stan waar hij graag verharding heeft voor de kraan en een plek waar een vrachtwagen materiaal kan afleveren. Stan vraagt of hij nog even moet blijven zodat hij meteen de sleuven kan uitgraven. Ik bedenk net op tijd dat de sondering nog moet gebeuren voor we definitief kunnen beslissen over de fundering.

Ik besluit even onze architect te bellen want ik heb nog niemand gezien voor de sondering. Peter verzekert met dat ze zullen komen, maar dat het best laat kan worden.
Nadat de koorden gespannen zijn vertrekt Patrick weer. Ik meet nog even de sleuven na en met een gerust hart vertrek ik naar huis. Blij dat de eerste stap gezet is.

Set ...

We hebben afgesproken om half tien op de bouwgrond. Dat geeft me nog een beetje tijd om wat onkruid weg te kappen zodat we er een beetje door kunnen. We zoeken eerst de paaltjes van de landmeter, kloppen er een balk in de grond en spannen een koord langs de perceelsgrens. Ondanks het niveauverschil moeten we toch bijna al het onkruid langs de perceelsgrens wegkappen om de koord mooi strak te krijgen. Dan meten we 3 meter af om de zijgevel te bepalen. Om dat doen, kloppen we vooraan en achteraan twee palen in de grond met daartussen een plank evenwijdig met de straat. Op die plank kunnen we dan een spijker kloppen om de koord aan te spannen. Die plank geeft ons wat speling om de koord precies goed te plaatsen. Ook hier moeten we heel wat onkruid kappen om de koord strak te krijgen.

Volgende stap is de voorgevel. Eerst meten we ruwweg 12 meter van de as van de weg. Daar kloppen we weer twee palen in de grond met een plank haaks op de weg. Nu kunnen we precies afmeten vanuit de as van de weg. Dat doen we links en rechts van ons perceel en daartussen spannen we de koord die de voorgevel aangeeft.

Ondertussen is Stan, de grondwerker aangekomen. Peter bespreekt met hem de mogelijkheden en hoe alles best wordt aangepakt. En hij belt ook met de aannemer om af te spreken wanneer hij de funderingssleuven kan uitmeten. De sondering is gepland voor morgen en afhankelijk van het resultaat kan dan vrijdag de beton gegoten worden. In het slechtste geval volstaan sleuven niet en moeten we een betonplaat gebruiken. Dat kost meer en betekent extra voorbereiding en dus uitstel. Wij bekijken de zaken echter positief.

Nadat het plan de campagne op schrift gesteld is (gekribbeld op een klein papiertje), kan Stan vertreken.
Wij controleren nog even of de voor- en zijgevel haaks op elkaar staan. Op de kruising van de voor- en zijgevel, meten we 3 meter langs de voorgevel en 4 meter langs de zijgevel. De afstand tussen die twee punten moet volgens Pythagoras precies 5 meter zijn. Dat klopt uiteraard niet van de eerste keer en we moeten de zijgevel verschillende keren aanpassen tot we goed zitten.

Daarmee zijn de nodige voorbereidingen getroffen. We bespreken nog enkele details en vertrekken met een goed gevoel. Ik rijd langs de bouwmaterialenhandel en bestel 25 kuub beton, vrijdag te leveren om 16 uur. Dat blijkt geen probleem. Alles gaat goed!

En nu (speciaal voor C+++ mét foto's)

Ready ...

Eindelijk! Onze architect is terug uit vakantie zodat we kunnen bellen om de planning te bespreken. Peter is druk bezig met de uitbreiding van zijn kantoor. We moeten dan ook even onze situatie schetsen. Hij heeft snel door dat we spoedig in gang moeten schieten. Hij stelt meteen voor om de volgende dag naar onze bouwgrond te komen om de bouwlijnen uit te zetten. Hij begint op te noemen wat we nodig hebben, maar beseft plots dat hij zelf het materiaal nog heeft liggen, de aanbouw van zijn kantoor is toch helemaal uitgezet. Dat is al een probleem minder.

Hij vraagt of de grondwerken al uitgevoerd zijn. We herinneren hem eraan dat hij zelf een maand geleden gezegd had dat we dat nog niet moest doen. Maar we kunnen hem wel geruststellen dat we al een grondwerker hebben gevonden. Die moeten we straks bellen en vragen om morgen tegen elf uur naar de werf te komen (ja hoor, onze bouwgrond wordt vanaf morgen een werf). We beloven dat we zullen doen wat we kunnen, en hopen van harte dat onze grondwerker tijd heeft om langs te komen.

Volgende punt: de fundering en de sokkels. Ons huis komt op funderingssleuven waarop sokkels komen onder elke steunpaal van het houtskelet. Omdat we daar uiteraard geen ervaring mee hebben, stelt Peter voor om aannemer Patrick te vragen voor die sokkels te zorgen. De aannemer is toch bij hem bezig dus wordt de vraag ineens gesteld. Dat gaat in orde komen. Het lijkt Patrick inderdaad beter dat hij dat zelf doet om geen tijd te verliezen. Stilletjes zijn we blij dat we dat zelf niet moeten doen. De fundering van je huis is uiteindelijk toch wel erg belangrijk.

Nu we toch over funderingen bezig zijn, vragen we of de sondering nu al is uitgevoerd. We hebben dat ruim een maand geleden gevraagd, maar blijkbaar is dat nog niet gebeurd. Peter belooft de betrokken firma te contacteren en tot spoed aan te zetten. Daarmee zijn de belangrijkste punten bekeken. Vermits we onze architect morgen toch zien, besluiten we de andere vragen op ons lijstje tot dan te houden. We beperken ons tot de vraag of hij al een bestek klaar heeft. Dat moet hij nog eens nakijken.

Even later bellen we de grondwerker op. Geen gehoor. We proberen later opnieuw en krijgen de moeder aan de lijn. Na wat zoekwerk geeft ze het gsm-nummer van Stan, de oudste van drie broers die graag graven. De eerste poging haalt niets uit. Tegen de avond krijgen we de man eindelijk aan de lijn. We vragen of hij tijd heeft om morgen langs te komen om onze werf te bekijken. We durven nauwelijks te zeggen hoe snel hij zou moeten beginnen maar proberen voorzichtig met de vraag of hij nog deze week zou kunnen beginnen. Dat blijkt mogelijk te zijn.

Oef, we zijn vertrokken!

Grondwerker.

In afwachting van de goedkeuring van onze bouwaanvraag, gaan we op zoek naar een grondwerker. Enig speurwerk op internet levert ons al gauw enkele adressen in de buurt op. Grondwerkers zat blijkbaar. Op goed geluk pikken we er vier uit waar we eens langs willen gaan.
De eerste in de reeks ligt behoorlijk afgelegen tussen de velden, wellicht om al dat zwaar materieel gemakkelijker te kunnen huisvesten. In het kantoor geeft de vrouw des huizes meteen toe dat ze er niet veel van kent en haalt ze haar man erbij. Die is erg behulpzaam en geeft een duidelijke en heldere uitleg. Je ziet meteen dat die man leeft voor zijn werk. Hij stelt wat vragen over de bouwgrond en de werken die nodig zijn. Hij geeft gratis wat tips over extra maatregelen voor een correcte afwatering en bezorgt me al enkele betrouwbare adressen van leveranciers van bouwmaterialen. Dat kan later nog van pas komen. Hij schat dat hij een dag werk zal hebben aan ons project. Of dat dan in acht of tien uur zal lukken, kan hij moeilijk zeggen. Maar zo hebben we alvast een idee. Op de vraag of hij ons aan leem kan helpen, antwoord hij negatief. Het verwondert me een beetje en pas later hebben we door dat hij dacht dat het om klei ging.

Nummer twee is een grondwerker die op zowat vijfhonderd meter van onze bouwgrond woont. Dat spreekt ons toch wel aan. In eerste instantie rijden we er voorbij zonder het huisnummer op te merken. Al worden wij wel opgemerkt. Als we op onze passen terugkeer, klampen we op goed geluk zijn vrouw en schoonmoeder(?) aan. De vrouw neemt ons meteen mee naar de keuken waar twee kinderen spelen en de man nog van zijn koffie zit te genieten. we leggen de situatie uit en hij stelt voor maar meteen ter plekke te gaan kijken. Even later lopen we rond op de bouwgrond en bespreken we wat er ongeveer moet gebeuren. Hij heeft een goede kijk op de zaak en boezemt ons best wel vertrouwen in. Hij maakt een gelijkaardige inschatting van de hoeveelheid werk aan dezelfde uurprijs. Wellicht kennen ze elkaars prijzen wel. Ook deze man waarschuwt me voor eventueel wateroverlast. Onze grond heeft een behoorlijk niveauverschil. Aangezien het huis op betonnen sokkels zal staan en dus letterlijk boven de grond zweeft, zien we er even weinig graten in als de architect.
Terloops vragen we hem of hier in de buurt leem te vinden is omdat we de muren ermee willen bezetten. Dat lijkt hem hoegenaamd geen probleem 'aan de andere kant van de grote baan zit er overal leem in de grond'. Daarmee is de keuze meteen gemaakt. We zien gelijk het nut niet meer in van de volgende adressen op ons lijstje.